Temporomandibular Eklem (TMJ) Bozukluğu
Tenisçi dirseği, dirseğin dış tarafındaki kemik çıkıntıya tutunan ön kol tendonlarıyla ilişkili ağrı ve yüklenme hassasiyetini tanımlar. Tıbbi adı lateral epikondilalji veya lateral epikondilit olarak kullanılabilir; tenis oynamayan kişilerde de görülebilir.
Tenisçi Dirseği Nedir?
El bileğini ve parmakları geriye kaldırmaya katılan kasların tendonları dirseğin dış tarafına tutunur. Tekrarlayan ya da alışık olunmayan yüklenme, tendonun kapasitesini etkileyebilir. Durum yalnız akut iltihapla açıklanmadığı için “lateral dirsek tendinopatisi” veya “epikondilalji” terimleri de kullanılır.
Belirtiler ve Yakınmalar
- Dirseğin dış tarafında ağrı ve hassasiyet
- Kavrama, taşıma veya el bileğini geriye kaldırmayla artan yakınmalar
- Ön kola yayılabilen ağrı
- Kavrama gücünde değişiklik
- Kapı kolu çevirme, kavanoz açma veya raket kullanmada zorlanma
Olası Nedenler ve Yüklenme Faktörleri
Tekrarlayan kavrama, el bileği hareketi, alet kullanımı, raket sporları ve yükte hızlı artış belirtilerle ilişkili olabilir. İş ve spor yükleri, toparlanma, daha önceki yakınmalar ve genel sağlık birlikte değerlendirilir. Belirgin bir tekrarlayan aktivite olmadan da gelişebilir.
Değerlendirme Süreci
Değerlendirmede yakınmaların başlangıcı, ağrının yeri, iş ve spor yükleri, boyun ya da sinir belirtileri incelenir. Kavrama, el bileği kas kuvveti ve tendonun yüke yanıtı test edilebilir. Boyundan yansıyan ağrı, eklem sorunları ve sinir etkilenmeleri ayırıcı değerlendirmede ele alınır. Görüntüleme çoğu kişide ilk adım değildir.
Fizyoterapi ve Egzersiz Yaklaşımları
Yakınmayı belirgin artıran hareketlerin geçici düzenlenmesi ve tendonun yük kapasitesini geliştirmeye yönelik kademeli kuvvetlendirme değerlendirilebilir. İzometrik ve dinamik el bileği egzersizleri, kavrama çalışmaları ile omuz-kuşak kapasitesine yönelik uygulamalar kişinin gereksinimine göre planlanabilir.
Egzersizin direnci ve tekrar sayısı belirtilerin yanıtına göre ayarlanmalıdır. Manuel uygulamalar veya destekler kullanılıyorsa, tek başına kalıcı sonuç sağlayan yöntemler olarak değil aktif programı destekleyen seçenekler olarak ele alınmalıdır.
Günlük Yaşamda Dikkat Edilebilecek Noktalar
- Kavrama kuvvetini ve tekrar sayısını geçici düzenlemek
- Alet sapı, raket ve çalışma yüzeyi ergonomisini gözden geçirmek
- Ağır ve yeni yükleri kademeli artırmak
- Aktivite sonrası ağrının süresini ve şiddetini izlemek
Ne Zaman Sağlık Profesyoneline Başvurulmalı?
Yakınmalar günlük işleri etkiliyor, giderek artıyor veya uyuşma ve belirgin güç kaybıyla birlikteyse değerlendirme alınabilir. Travma sonrası şekil bozukluğu, dirseği hareket ettirememe, hızla artan şişlik ya da ateşle birlikte kızarıklık ve sıcaklık artışında gecikmeden sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.
Bilgilendirme Notu
Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; tanı, muayene veya kişiye özel sağlık önerisinin yerine geçmez. Dirseğin dış tarafındaki ağrının farklı nedenleri olabileceğinden yaklaşım, değerlendirme bulgularına göre planlanmalıdır.
Kaynaklar
- American Academy of Orthopaedic Surgeons (AAOS), “Tennis Elbow (Lateral Epicondylitis)”.
- Lucado AM ve ark. Lateral Elbow Pain and Muscle Function Impairments. Journal of Orthopaedic & Sports Physical Therapy, Clinical Practice Guideline.