Karpal Tünel Sendromu

Karpal tünel sendromu, el bileğindeki dar bir geçitten geçen median sinirin basınç altında kalmasıyla ilişkili bir sinir sıkışmasıdır. Özellikle başparmak, işaret parmağı, orta parmak ve yüzük parmağının başparmak tarafında uyuşma, karıncalanma veya ağrı görülebilir.

Karpal Tünel Sendromu Nedir?

Karpal tünelin tabanı ve yanları el bileği kemiklerinden, tavanı ise bağ dokusundan oluşur. Median sinir ile parmakları büken tendonlar bu alandan geçer. Tünel içindeki basıncın artması sinirin işlevini etkileyebilir.

Belirtiler ve Yakınmalar

• Başparmak, işaret ve orta parmakta uyuşma veya karıncalanma
• Gece artabilen ve uykudan uyandırabilen belirtiler
• Elde beceri kaybı veya eşyaları düşürme
• Ön kola doğru yayılabilen ağrı
• İlerlemiş durumlarda başparmak çevresi kaslarında güç kaybı

Küçük parmakta belirgin uyuşma, median sinir dağılımından farklıdır ve başka sinir etkilenmelerini düşündürebilir.

İlişkili Durumlar ve Risk Faktörleri

El bileğinin uzun süre uç pozisyonlarda tutulması ve tekrarlayan el kullanımı belirtileri artırabilir. Anatomik özellikler, gebelikte sıvı değişiklikleri, diyabet, romatoid artrit ve tiroit hastalıkları da karpal tünel sendromuyla ilişkili olabilir. Çoğu kişide birden fazla etken birlikte bulunur.

Değerlendirme Süreci

Değerlendirmede uyuşmanın dağılımı, gece belirtileri, el becerisi, kas kuvveti ve günlük yükler incelenir. Boyun, dirsek ve diğer sinir bölgeleri de benzer yakınmalar açısından değerlendirilebilir. Sinir iletim çalışmaları ve elektromiyografi, tanıyı desteklemek veya etkilenmenin derecesini incelemek amacıyla hekim tarafından istenebilir.

Fizyoterapi ve Egzersiz Yaklaşımları

Yaklaşım belirtilerin süresi ve şiddeti ile sinir etkilenmesinin derecesine göre değişir. El bileğini özellikle gece nötr konumda tutan bir atel, aktivite düzenlemesi ve seçilmiş hareket ya da sinir kaydırma egzersizleri bazı kişilerde değerlendirilebilir.

Egzersizler uyuşmayı belirgin artırmamalıdır ve herkese aynı biçimde uygulanmamalıdır. İlerleyen duyu veya güç kaybında yalnız egzersize devam etmek yerine hekim değerlendirmesi gerekir; cerrahi ve cerrahi dışı seçenekler bireysel bulgulara göre ele alınır.

Günlük Yaşamda Dikkat Edilebilecek Noktalar

• El bileğini uzun süre aşırı bükülü veya geriye açık tutmamak
• Tekrarlayan işleri kısa aralarla bölmek
• Alet ve klavye kullanımında gereksiz kavrama kuvvetini azaltmak
• Uyuşma, el becerisi ve güçteki değişiklikleri izlemek

Ne Zaman Sağlık Profesyoneline Başvurulmalı?

Uyuşma sürekli hâle geliyor, gece uykusunu sık bölüyor, elde güç veya beceri kaybı gelişiyor ya da başparmak tabanında incelme fark ediliyorsa değerlendirme geciktirilmemelidir. Travma sonrası ani duyu kaybı, elin soğuması veya renk değiştirmesi durumunda acil değerlendirme gerekir.

Bilgilendirme Notu

Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; tanı, muayene veya kişiye özel sağlık önerisinin yerine geçmez. Sinir sıkışmasının düzeyi ve uygun yaklaşım klinik değerlendirmeyle belirlenmelidir.

Kaynaklar

• American Academy of Orthopaedic Surgeons (AAOS), “Carpal Tunnel Syndrome”.
• American Academy of Orthopaedic Surgeons (AAOS), Management of Carpal Tunnel Syndrome Clinical Practice Guideline.