Dirsek Ağrısı
Dirsek ağrısı; eklem, kas, tendon, bağ, sinir veya çevredeki yumuşak dokulardan kaynaklanabilen bir yakınmadır. Ağrının yeri, başlangıç biçimi ve hangi hareketlerle değiştiği olası nedenleri ayırt etmede önem taşır.
Dirsek Ağrısı Nedir?
Dirsek; üst kol kemiği ile ön kol kemiklerinin oluşturduğu, kolun bükülme-açılma ve ön kolun dönme hareketlerine katılan bir eklemdir. Dış taraftaki ağrı lateral dirsek tendinopatisi, iç taraftaki ağrı medial dirsek tendinopatisi ile ilişkili olabilir. Bununla birlikte eklem sorunları, bursit, travma, sinir etkilenmesi veya boyundan yansıyan yakınmalar da dirsek çevresinde hissedilebilir.
Belirtiler ve Yakınmalar
- Dirseğin iç, dış veya arka kısmında ağrı ve hassasiyet
- Kavrama, taşıma veya bileği hareket ettirmeyle artabilen yakınmalar
- Dirsek hareketinde sertlik ya da kısıtlılık
- Ön kola veya ele yayılabilen ağrı
- Uyuşma, karıncalanma ya da kavrama gücünde değişiklik
Yakınmaların dağılımı her kişide aynı değildir. Uyuşma veya belirgin güç değişikliği, sinir sistemi değerlendirmesini gerekli kılabilir.
Olası Nedenler ve Yüklenme Faktörleri
Tekrarlayan kavrama, el bileğini zorlu kullanma, alet veya raket kullanımı ve yükte hızlı artış tendonların kapasitesini aşabilir. Düşme ve çarpma gibi travmalar, uzun süre dirseğe dayanma, eklem hastalıkları ve sinir sıkışmaları da yakınmalara yol açabilir.
“Tenisçi dirseği” yalnız tenis oynayanlarda görülmez; iş, ev veya spor sırasında tekrarlayan ön kol yükleriyle ilişkili olabilir. Her dirsek ağrısını bu tanımla açıklamak doğru değildir.
Değerlendirme Süreci
Değerlendirmede ağrının yeri ve süresi, yapılan işler, sporlar, travma öyküsü, boyun ve üst ekstremite yakınmaları ele alınabilir. Dirsek, el bileği ve boyun hareketleri; kas kuvveti, kavrama, duyu ve ilgili dokuların yüke verdiği yanıt incelenebilir. Görüntüleme veya sinir testlerinin gerekliliğine klinik bulgulara göre hekim karar verir.
Fizyoterapi ve Egzersiz Yaklaşımları
Yaklaşım, belirlenen kaynağa ve dokunun yük toleransına göre değişir. Yakınmaları artıran hareketlerin geçici olarak düzenlenmesi, ön kol kaslarına yönelik kademeli kuvvetlendirme, hareket açıklığı ve üst ekstremite hareket kontrolü çalışmaları değerlendirilebilir.
Egzersizin şiddeti ve sıklığı kişiye göre ayarlanmalıdır. Tam hareketsizlik veya ağrıyı belirgin biçimde artıran kontrolsüz tekrarlar yerine, tolere edilebilen ve aşamalı ilerleyen bir yüklenme planı tercih edilebilir. Bant ya da ortez kullanımı her durumda gerekli değildir; uygunluğu bireysel olarak değerlendirilmelidir.
Günlük Yaşamda Dikkat Edilebilecek Noktalar
- Kavrama kuvvetini ve tekrar sayısını geçici olarak düzenlemek
- İş sırasında el bileğini uzun süre zorlayıcı konumda tutmamak
- Yeni veya ağır yükleri birden artırmamak
- Alet, raket ve çalışma yüzeyi ergonomisini gözden geçirmek
Ne Zaman Sağlık Profesyoneline Başvurulmalı?
Ağrı günlük işleri etkiliyorsa, giderek artıyorsa, hareket kaybı veya uyuşmayla birlikteyse değerlendirme alınması uygun olabilir. Travma sonrası şekil bozukluğu, dirseği hareket ettirememe, hızla artan şişlik, elde belirgin güç kaybı, ateşle birlikte kızarıklık ve sıcaklık artışı varsa gecikmeden sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.
Bilgilendirme Notu
Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; tanı, muayene veya kişiye özel sağlık önerisinin yerine geçmez. Dirsek ağrısında uygun yaklaşım, yakınmanın kaynağı ve kişinin sağlık durumu değerlendirildikten sonra belirlenmelidir.
Kaynaklar
- American Academy of Orthopaedic Surgeons (AAOS), “Tennis Elbow (Lateral Epicondylitis)”.
- Lucado AM ve ark. Lateral Elbow Pain and Muscle Function Impairments. Journal of Orthopaedic & Sports Physical Therapy, Clinical Practice Guideline.